Κατηγορία: Νέα

Συγχώρεση και Ψυχοθεραπεία

Συγχώρεση και Ψυχοθεραπεία

 

Ένας σοφός ρωτήθηκε-

«Τι είναι ο θυμός…;»

Έδωσε μία όμορφη απάντηση-

«Είναι μία τιμωρία που δίνουμε στον εαυτό μας,

για το λάθος κάποιου άλλου!»

 

Οι σύγχρονες έρευνες τονίζουν την ευεργετική αξία της συγχώρεσης για την υγεία του ανθρώπου. Ο θυμός αυτός και η πίκρα και ο πόνος δεν γίνεται αρρώστια, γλυτώνει ο άνθρωπος. Έτσι κι εμείς (οι θεραπευτές) που για αυτό εργαζόμαστε με τους ανθρώπους για την υγεία και την ευεξία τους, μιλάμε, και κάποιοι υποστηρίζουν ένθερμα να συγχωρέσουν οι άνθρωποι.

 

Πρέπει να συγχωρέσω τους ανθρώπους που με πλήγωσαν (συνήθως τους γονείς μου), που μπορεί να σημάδεψαν με τα λάθη τους την πορεία μου;

Φτάνει κάποια στιγμή στη θεραπευτική διαδικασία που το ερώτημα αυτό βασανίζει τον άνθρωπο. Κάποιες φορές οι άνθρωποι λόγω των θρησκευτικών πεποιθήσεων τους βιάζονται να προσφέρουν την θρησκευτική τους συγχώρεση, ως άφεση αμαρτιών, ενώ συναισθηματικά είναι πολύ μακριά από αυτό. Μάλιστα βασανίζονται αν δεν μπορούν να συγχωρέσουν, ως ανάξιοι, έτσι πάλι χαμένοι.

Άλλες φορές οι άνθρωποι κρατούν αποστάσεις μακριάς σιωπής, δεν εμπιστεύονται ούτε τον άλλο, αλλά ούτε και τον εαυτό τους στην επαφή. Είναι απόλυτοι. Δεν θέλουν να έχουν επαφές. Η παραμικρή επαφή αναζωπυρώνει τον πόνο και βγαίνουν αποδιοργανωμένοι.

Ορισμένες φορές βλέπουν ότι αυτά που τους έκαναν σαν γονείς, τα κάνουν στα δικά τους παιδιά. Τότε, είναι να προστατευτεί το νέο μέλος με όλους τους τρόπους. Τώρα έχουν οι ίδιοι την ευθύνη και τη δύναμη για αυτό.

Κάποιες φορές στη θεραπεία το δουλεύουμε και πάει καλά

Οι άνθρωποι έχουν πολλές και διαφορετικές και δύσκολες ιστορίες.  

 

Η συγχώρεση στην ψυχοθεραπεία

Η συγχώρεση κατέχει μία εξέχουσα θέση ως ανθρώπινη και πνευματική διαδικασία στο Χριστιανισμό. Η ικανότητα για συγχώρεση αποτελεί πνευματική αρετή που συνάδει με την ενάρετη ζωή, την ταπεινοφροσύνη και την πίστη στο Θεό.

Η συγχώρεση στην ψυχοθεραπεία διαφοροποιείται σε εννοιολογικό επίπεδο. Η συγχώρεση,  εδώ, έχει να κάνει με την κυριολεκτική αξία της λέξης. Χωράω μαζί μου τον άλλο. Συγχωρώ. Αποδέχομαι τη διαφορετικότητα του άλλου. Δέχομαι ότι ο άλλος έχει διαφορετική οπτική και προσλαμβάνουσα από εμένα.

Η συγχώρεση δεν μπορεί να αλλάξει τα γεγονότα. Ο πόνος, ο θυμός, είναι τα σωστά, τα συναισθηματικά ταιριαστά συναισθήματα με τα επώδυνα γεγονότα.

Η συγχώρεση είναι η αποδοχή του πόνου και η δέσμευση με τη ζωή. Είναι η απόφαση του ανθρώπου ότι μπορεί να είναι πολλά ακόμα πέρα από τον πόνο που βίωσε. Είναι η αποδοχή του ποιοι ήταν αυτοί που τον πόνεσαν και πώς αυτός έχει αποφασίσει να προχωρήσει πέρα από αυτό. Να χωρέσει μία ολοκληρωμένη εικόνα της ύπαρξής του.

Δεν είμαι από τους θεραπευτές που πιέζουν προς την μία ή την άλλη κατεύθυνση. Δεν είναι αυτή η δουλειά μου. Η δουλειά μου είναι να συντροφεύω με σεβασμό στην μοναδικότητα του κάθε ανθρώπου την ιστορία του, να τον βοηθάω να συμπληρώνει λιθαράκι λιθαράκι την ιστορία του και ο ίδιος έχει ως ενήλικας πλέον την δύναμη να αποφασίσει προς τα πού θα τραβήξει. Όμως και τότε, ποτέ δεν είναι το τέλος, ακόμη και το φυσικό μας τέλος ή των γονιών μας, ή και των σημαντικών μας ανθρώπων, οι ζωές μας, οι αξίες μας περνούν από εμάς στα παιδιά μας και εκείνα στα δικά τους. Τόσο άρρηκτα συνδεδεμένο το ανθρώπινο γένος. Με την χαρά, τη λύπη, τον πόνο, τον θυμό, την ελπίδα και φτου κι απ’την αρχή… 

 

Σταυρούλα Στυλ. Παπαδονικολάκη

Ψυχολόγος ΜΑ Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια

Τηλ. 694 7211 665

Email: info@psyathens.gr

Website: www.psyathens.gr

Πώς θα δείξω την αγάπη μου στο έφηβο παιδί μου

Πώς θα δείξω την αγάπη μου στο έφηβο παιδί μου

“Το να αγαπιέσαι βαθιά από κάποιον σου δίνει δύναμη, όμως το να αγαπάς κάποιον βαθιά σου δίνει θάρρος”.
Lao Tzu

Με τη φράση αυτή του Lao Tzu σαν έναυσμα θα ήθελα να δούμε πώς μπορούμε να δείξουμε ως γονείς, δάσκαλοι, μεγάλοι, την αγάπη μας στον έφηβο άνθρωπο που αγαπάμε τόσο και μεγαλώνουμε μαζί του. Η εφηβεία έχει από μόνη της, τις ιδιαιτερότητές της.

Το παιδί μου μεγάλωσε, μπορεί να κάνει πολλά από αυτά που κάνουν οι μεγάλοι, κι εγώ, ο γονιός μεγάλωσα κι αν με άφησα πίσω τα προηγούμενα χρόνια, τώρα δυσκολεύομαι ακόμη περισσότερο να προλάβω τις αλλαγές του. Το παιδί μου αλλάζει, μοιάζει να μην έχει πολλά κοινά με το μικρό που καληνύχτιζα κάθε βράδυ, κι έτρεχε στην αγκαλιά μου κάθε που φοβόταν.

Τώρα είναι μεγάλος, ξέρει πολλά, άλλα νομίζει ότι τα ξέρει κι άλλα που θέλω να του μάθω, τα θεωρεί ξεπερασμένα και δεν θέλει να τα ακούσει καν. Οι παρέες του έχουν μεγαλύτερη σημασία από αυτά που τόσα χρόνια του μάθαινα;

Με αυτά συχνά γονείς αναζητούν βοήθεια για τα παιδιά τους, πριν τα πράγματα ξεφύγουν, οι προνοητικοί, ή όταν πια τα πράγματα δεν πάνε άλλο, όταν η αναζήτηση βοήθειας κρίνεται πλέον επιτακτική.

Τι ισχύει στην εφηβεία;

mama_kori_gelane

Η εφηβεία ή καλύτερα η επί της ήβης, δεν είναι αρρώστια παρά μία φυσιολογική φάση ζωής και ανάπτυξης του ανθρώπου. Οι αλλαγές, ψυχικές και πνευματικές που προκύπτουν, προέρχονται και συνυπάρχουν με τις αλλαγές στο σώμα της ήβης και οφείλονται σε κοινωνικά και πολιτισμικά αίτια.

Παρόλο που σε όλους συμβαίνουν τα ίδια όσον αφορά τις αλλαγές στο σώμα του ανθρώπου, άλλη εφηβεία έχει ο καθένας.. Ακόμη και στην ίδια οικογένεια άλλη εφηβεία περνά το κάθε παιδί. Ιστορικά, στο πέρασμα των αιώνων οι κανόνες για την εφηβεία, τι είναι σωστό να συμβαίνει τότε, διαφοροποιούνται ανάλογα με τις ανάγκες της εκάστοτε κοινωνίας.

Άρα, αυτά που ισχύουν σε φυσιο – σωματικό επίπεδο, η έκκριση ορμονών, η αφύπνιση της σεξουαλικότητας, οι έντονες συναισθηματικές διακυμάνσεις, και η επιρροή του κοινωνικού συνόλου των ομοίων, η παρέα, ισχύουν για όλους του εφήβους, το πώς θα περάσει όμως κανείς στην εφηβεία του εξαρτάται από τη δουλειά που είχε γίνει πριν. Πώς ήταν ο έφηβος/ η σαν παιδάκι, πώς το μεγαλώσαμε; Είχαμε μαζί διαύλους επικοινωνίας; Είχαμε αφτιά και καρδιά ανοιχτή;

Έντονα προβλήματα παρουσιάζονται κι έρχονται σαν συνέχεια προηγούμενων δυσκολιών συνήθως. Αν όλα αυτά πήγαν καλώς την προηγούμενη δεκαετία της ζωής του, τότε συνήθως τα πράγματα είναι πιο ήπια. Αν όχι, είναι ώρα να πάρουμε οι γονείς βοήθεια να μάθουμε να αγαπιόμαστε με άλλο τρόπο για να ζούμε καλά στην οικογένεια μας, για εμάς, και τους νέους ανθρώπους που
μεγαλώνουμε.

Πώς θα δείξω στον έφηβο γιο μου, την κόρη μου την αγάπη μου;

oikogeneiakes-stigmes

Συχνά μαθαίνουμε τόσες γλώσσες κι εμείς και τα παιδιά μας δεν μαθαίνουμε τη γλώσσα της αγάπης στην οικογένεια μας. Δεν την μιλάμε αυτή μέσα στην οικογένειά μας. Αγαπάμε αλλά πώς το δείχνουμε;

Στη βάση όλων είναι η φροντίδα, η φροντίδα του σώματος, του πνεύματος και της ψυχής του παιδιού μας. Ένα αφρόντιστο παιδί σε κάθε έναν τομέα, θα υστερεί, θα είναι πιο πίσω σε σχέση με τους άλλους. Έπειτα, ο γονιός θα πρέπει να εμπιστεύεται το παιδί του. Δεν θα πρέπει να ψαχουλεύει τα πράγματά του για να μάθει το παιδί του. Η απόγνωση είναι κακός σύντροφος στην επαφή με τον έφηβο.

Θα πρέπει να του δείχνει εμπιστοσύνη να αναλαμβάνει πράγματα, να το υποστηρίζει με όλους τους τρόπους υλικά, ηθικά και συναισθηματικά. Από μικρός ο άνθρωπος μαθαίνει ότι όλοι συνεισφέρουμε για το κοινό καλό. Μέσα στην οικογένεια και μέσα στην κοινωνία. Όλοι από τον πιο μεγάλο ως τον πιο μικρό είναι χρήσιμοι και ισότιμα μέλη. Όλοι έχουμε δικαιώματα και υποχρεώσεις.

Όσο μεγαλώνει ο άνθρωπος έχει περισσότερα δικαιώματα και πιο πολλές υποχρεώσεις. Υπάρχουν πράγματα που κάνουμε όλοι υποχρεωτικά αλλά και άλλα κατ’ επιλογήν. Ο έφηβος έχει ανάγκη τα όρια. Ο γονιός θα πρέπει αυτά που λέει να συνδέονται με την ανάλογη πράξη. Αλλιώς, χωρίς σταθερότητα και συνέπεια άλλα θα λέμε, άλλα θα εννοούμε κι άλλα τελικά θα κάνουμε.

Είναι όμως και η ευελιξία, καθώς ο γονιός αφουγκράζεται το παιδί του, η ενσυναίσθηση, το να καταλαβαίνω πώς νιώθει ο άλλος, που κάνει τη διαφορά. Αυτό με κάνει να μπορώ να ακούω με αφτιά ανοιχτά και καρδιά ανοιχτή. Ακούω με τη λογική μου, και νιώθω, τι νιώθω με αυτό που ακούω κι αυτό που συμβαίνει, συναισθάνομαι τον άλλο και με βάση αυτό επικοινωνώ με το παιδί μου.

Συνδιαλέγομαι, δεν λέω και το παιδί ακούει, διαπραγματεύομαι. Σταματώ και επιστρέφω όταν βρίσκω πόρτα κλειστή. Επιμένω όμως σταθερά με τη στάση μου να δείχνω ότι συνεχίζω να την αγαπώ και να την εμπιστεύομαι. Σέβομαι το παιδί μου. Πώς αλλιώς θα
σέβεται το παιδί μου τον εαυτό του, αν εγώ δεν του το μάθω αυτό; Αν εγώ δεν σέβομαι τον εαυτό μου ή το παιδί μου, πώς περιμένω να με σεβαστεί στην εφηβεία του ή να το σεβαστεί ο άλλος; Γίνεται βορά στα χέρια του κάθε επιτήδειου.

Μιλάω με λόγια αγάπης, φέρομαι με σεβασμό στο παιδί μου. Ακόμη, ενθαρρύνω την αυτονόμηση του παιδιού μου. Δεν είναι λίγο
να νιώσεις ότι ο γονιός σου πιστεύει σε σένα και σε ενθαρρύνει να ανοίξεις τα φτερά σου.

Τέλος, σε μία εποχή οικονομικής κρίσης, και περισσότερο κρίσης αξιών, νομίζω ότι είναι χρέος των γονιών, και των παιδαγωγών εν γένει η ενστάλαξη της ελπίδας, όχι της φανταστικής λύσης όλων των προβλημάτων, αλλά της θετικής σκέψης. Ένας τέτοιος τρόπος θέασης των πραγμάτων ενισχύει την αυτοεκτίμηση του ανθρώπου.

Βλέπω ανθρώπους, νέους τρομοκρατημένους με την ενηλικίωση που πλησιάζει. Άλλοι πασχίζουν να μαζέψουν όσα περισσότερα υλικά εφόδια μπορούν για να βγουν στη μάχη της ζωής. Άλλοι, πιστεύουν ότι όλα θα λυθούν μαγικά ή παράνομα.

Όλα αυτά είναι να μας προβληματίσουν, γιατί αυτοί οι άνθρωποι φοβούνται τόσο τη ζωή, χάνουν τη χαρά τους αλλά και τη χαρά της διαδρομής. Κι όταν αρχίζουμε να μιλάμε τη γλώσσα της αγάπης, γλυκαινόμαστε και την συνεχίζουμε, κι έτσι με αυτή τη γλύκα μιλάνε κι αυτά στους δικούς τους φίλους/ες, στους συντρόφους τους και στα μικρά τους που θα έρθουν.

Και το καλύτερο είναι ότι με τους δικούς μας ανθρώπους ποτέ δεν είναι αργά να μάθουμε να μιλάμε με αγάπη και σεβασμό, ακόμη κι αν δεν έχουμε πια μικρά παιδιά, εφήβους, ή δεν είμαστε πια έφηβοι. Ακόμη κι αν είμαστε πια οι παππούδες και οι γιαγιάδες των εγγονιών μας.

άρθρο αρχικά δημοσιευμένο για το doctoranytime blog

Σταυρούλα Στυλ. Παπαδονικολάκη

Ψυχολόγος ΜΑ Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια

Τηλ. 694 7211 665

Email: info@psyathens.gr

Website: www.psyathens.gr

Όταν η Αγάπη μεταμορφώνει..

Πρόσφατα βρέθηκα με τα μικρά μου σε μία ομολογουμένως πολύ ενδιαφέρουσα παράσταση θεατρικής διασκευής του έργου  «η Πεντάμορφη και το Τέρας», κι εκεί έμεινα να σκέπτομαι την Πεντάμορφη, το Τέρας, την κατάρα λόγω της ασπλαχνίας, της παραξενιά της ομορφιάς, και την μεταμόρφωση λόγω της Αγάπης.

Η μεταμόρφωση αυτή φτάνει ως την μετενσάρκωση, μπορεί να πει κανείς. Αφού, το παλιό πεθαίνει και γεννάται το καινούριο, ο πρίγκιπας είναι πια αναγεννημένος, είναι ένας άλλος, ένας μεταμορφωμένος λόγω της Αγάπης. Κι αλήθεια κανείς μπορεί να εστιάσει σε πολλά με αφορμή την ταινία αυτή που έχει κατακριθεί λόγω των αμφιλεγόμενων προτύπων της, κυρίως για την προσωπικότητα της Μπελ (Πεντάμορφης) που αγαπά και σώζει αυτόν που την έχει φυλακίσει. θα ήθελα όμως να εστιάσω στα διλήμματα που κανείς μπορεί να δει στο άτομο, στα διλήμματα που πολλές φορές μας βασανίζουν και μας δυσκολεύουν στη σχέση με τον εαυτό μας και με τον άλλο, τον σύντροφο, το φίλο, το παιδί μας κτλ.

Στο έργο το άτομο αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στο ατομικό εγώ και την ευσπλαχνία στον συνάνθρωπο. Το Τέρας επιφορτίζεται με την ασχήμια, που κυρίως έρχεται λόγω της έλλειψης ενσυναίσθησης. Η Μπελ από την άλλη είναι εστιασμένη στον εαυτό της, με μία ευγένεια και σεβασμό και στην διαφορετικότητα του άλλου. Η ίδια πάλι, αντικρούει τα αρνητικά που δέχεται για την παραξενιά της, να της αρέσει το διάβασμα, να ξεχωρίζει, αλλά και για τον ιδιαίτερο, περίεργο έως και «τρελούτσικο» πατέρα της, που επιμένει να δουλεύει, παρόλο που τον λοιδορούν, στην εφεύρεση του. Υπάρχουν κι οι άλλοι, υπάρχει και η ομορφιά που έρχεται από τον νεαρό που τη θέλει για γυναίκα του. Η ανάλαφρη ομορφιά, η ανεπιτήδευτη ομορφιά που σε συνεπαίρνει. Εδώ, η ηρωίδα μας δεν αρκείται σε αυτό, αλλά όλα αυτά τα ενδεχόμενα παίζουν.

Μέσα μας υπάρχουν όλα αυτά σαν κομμάτια μας, σαν ενδεχόμενα που είτε γίνονται επιλογές, για διάφορους λόγους ή και παραμένουν ενδεχόμενα.  Τι είναι όμως αυτό μεταμορφώνει, αυτό που μπορεί να κάνει τον άνθρωπο να αναγεννηθεί, είναι αρκετή η αγάπη; και ποια αγάπη μπορεί να κάνει τον άνθρωπο να αναγεννηθεί;

Πόσες φορές ακούμε ανθρώπους να λένε εγώ θα τον αλλάξω, για τον σύντροφό τους, κυρίως σαν να επισκευάσουν κάτι που έχει χαλάσει και χρειάζεται επιδιόρθωση. Εδώ, είναι σημαντικό να ειπωθεί ότι συνήθως τα πράγματα δεν βαίνουν καλώς στις σχέσεις αυτές καθώς στερούνται αποδοχής του άλλου, βασικό για την αμοιβαία αγάπη και εκτίμηση.

Εγώ αντ’ αυτού θα ήθελα να επικεντρωθώ σε μία άλλη μεγάλη Αγάπη. Την αγάπη του εαυτού, την Αυτοαποδοχή. Πολύ σύνθετη έννοια, τόσο απλή και δύσκολη ταυτόχρονα. Την αγάπη και την αποδοχή του εαυτού όχι σαν κάτι στάσιμο, μη μεταμορφώσιμο, αλλά σε μία αποδοχή όλων αυτών των πτυχών μας, ως κομμάτια μας. Όλα αυτά κάνουν αυτό που είμαι και τα άλλα που θα δημιουργήσω στο μέλλον για εμένα και τους άλλους μου σημαντικούς. Όλες αυτές οι επιλογές μου αποκαλύπτουν τις πτυχές μου, όλα αυτά που μπορώ να είμαι. Και είναι αυτά που με κάνουν αυτό που είμαι στο παρόν και μου φάνηκαν μέσα στο χρόνο χρήσιμα. Έχω κι άλλες πτυχές όμως, τα εν δυνάμει μου, που μπορώ να κάνω επιλογές στο μέλλον.

Μέσα από την αυτοαποδοχή, ο άνθρωπος δεν είναι απόλυτος. Δεν είναι απόλυτα καλός ή κακός, είναι συμπονετικός, μπορεί να συμπονά, να συναισθάνεται τον άλλο άνθρωπο επειδή πρώτα συμπονά τον εαυτό του. Ξέρει να αναγνωρίζει και να φροντίζει τις πληγές του, να περιμένει να επουλωθούν, πιστεύει στην θεραπεία, στην επιμονή και την υπομονή στο να δημιουργηθεί κάτι και το σέβεται αυτό. Την ίδια φροντίδα μπορεί να δείξει και στον διπλανό του αν το επιλέξει ή του το επιτρέψει κι ο άλλος. Σέβεται την επιλογή του άλλου και μπορεί έτσι να συντροφεύει και να συντροφεύεται. Ναι, θα πω,  αυτού του είδους η αγάπη σε μεταμορφώνει.

Αγάπη

Κι ἤμουν στὸ σκοτάδι. Κι ἤμουν τὸ σκοτάδι.
Καὶ μὲ εἶδε μία ἀχτίδα

Δροσούλα τὸ ἱλαρὸ τὸ πρόσωπό της
κι ἐγὼ ἤμουν τὸ κατάξερο ἀσφοδίλι.
Πῶς μ᾿ ἔσεισε τὸ ξύπνημα μιᾶς νιότης,
πῶς ἐγελάσαν τὰ πικρά μου χείλη!

Σάμπως τὰ μάτια της νὰ μοῦ εἶπαν ὅτι
δὲν εἶμαι πλέον ὁ ναυαγὸς κι ὁ μόνος,
κι ἐλύγισα σὰν ἀπὸ τρυφερότη,
ἐγὼ ποὺ μ᾿ εἶχε πέτρα κάνει ὁ πόνος.

Κώστας Καρυωτάκης, Ο πόνος του ανθρώπου και των πραγμάτων

 

Σταυρούλα Στυλ. Παπαδονικολάκη

Ψυχολόγος ΜΑ Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια

Τηλ. 694 7211 665

Email: info@psyathens.gr

Website: www.psyathens.gr

Περί Tοξικότητας, Αρνητικότητας και Άλλων Μυθικών Τεράτων

Περί Tοξικότητας, Αρνητικότητας και Άλλων Μυθικών Τεράτων

Το διαδίκτυο βρίθει από ιδέες για την αναγνώριση και αντιμετώπιση των τοξικών ανθρώπων, για την αποφυγή των αρνητικών ανθρώπων,  και συμβουλές για το πώς μπορεί να διαχειριστεί κανείς έναν τοξικό άνθρωπο.

Ποιοι είναι όμως αυτοί οι τοξικοί άνθρωποι;

Ποιοι είναι οι άνθρωποι εκείνοι, οι οποίοι έχουν την δυνατότητα και τη δύναμη να μολύνουν και να καταδυναστεύουν τη ζωή των οικείων τους συνεργατών, συντρόφων, παιδιών, γονέων, υφισταμένων, κτλ. Τοξικοί άνθρωποι είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται και από ψυχολόγους και ψυχοθεραπευτές σχετικά πρόσφατος αλλά σταθερά αυξανόμενος. Σαν ορισμός δεν υπάρχει, λειτουργεί περισσότερο ως χαρακτηρισμός ενός ατόμου. Συνήθως, αναφέρεται σε έναν αρνητικό άνθρωπο, έναν κακεντρεχή άνθρωπο, ο οποίος συναισθηματικά δηλητηριάζει τη σχέση του διπλανού του με τον εαυτό του, δηλαδή έχει μία επίδραση στον άλλο όχι στον ίδιο.

Εάν το δούμε από μία ψυχαναλυτική σκοπιά, είναι σαν να κάνει ο ίδιος προβολή πάνω στον άλλο, με κάποιο τρόπο. Δηλαδή, για εμένα ένας τοξικός άνθρωπος είναι ένας δυστυχής άνθρωπος, οποίος προβάλλει την δική του προσωπική εσωτερική ανασφάλεια, δυσκολία και δυσφορία πάνω στον απέναντί του.

Πώς όμως αυτό είναι αρκετό, ώστε ο άλλος να το προσλαμβάνει σαν δηλητήριο; τι έχει να πει αυτό για τον αποδέκτη του δηλητηρίου, τον σύντροφο, τον συνάδελφο ή και το γονιό που γίνεται αποδέκτης μίας τέτοιας αρνητικής συμπεριφοράς;

Κι αν αποδέκτης είναι το παιδί; όταν η τοξική συμπεριφορά προέρχεται από τις σημαντικές φιγούρες της ζωής ενός ανθρώπου, τους γονείς του, τότε τα πράγματα γίνονται πιο δύσκολα για τον αποδέκτη. Ένα παιδί είναι σίγουρα πιο ευάλωτο σε μία τέτοια συμπεριφορά, καθώς η προσωπικότητά του και εσωτερική του ασφάλεια δομείται μέσα από την σχέση αυτή. Δεν έχει τον ίδιο βαθμό επιρροής ούτε και επίδρασης.

Όμως, τι μας λέει σε μία περισσότερο ισότιμη σχέση. Σε μία σχέση φιλική, ή συντροφική; τι μας λέει για τον άνθρωπο, οποίος προσβάλλεται από αυτό το συναισθηματικό δηλητήριο;

Παλιότερα, οι άνθρωποι δεν ήταν τόσο ξεχωριστοί και ιδιαίτεροι ο καθείς; Υπήρχε ο ιδιόρρυθμος συγγενής, ο γρουσούζης συνάδελφος, η κουτσομπόλα θεία κτλ. οι άνθρωποι λειτουργούσαν ως ρόλοι, ακόμη κι ως καρικατούρες. Οι ρόλοι ήταν ξεκάθαροι και οι άνθρωποι ήξεραν πότε μπαίνουν και πότε βγαίνουν από το συγκεκριμένο ρόλο. Έτσι, στην επίσκεψη της ιδιόρρυθμης θείας όλοι συμμορφώνονταν σύμφωνα με την ιδιορρυθμία της. Κι ύστερα η θεία έφευγε, κι όλοι επέστρεφαν στους κανονικούς τους ρόλους. Όχι ότι οι άνθρωποι δεν θύμωναν ή δεν αναστατώνονταν, άλλα πιστεύω πια ότι είχε λιγότερη συναισθηματική επίδραση πάνω τους. Αυτό είχε μία αρχή, μέση και τέλος. Οι άνθρωποι το επικοινωνούσαν, το εκδραμάτιζαν και μπορούσαν να γελάσουν με αυτό. Το θέατρο, ο κινηματογράφος λάτρεψε ιστορίες με τέτοιους αρνητικούς τύπους που προκαλούσαν το γέλιο, γιατί κάτι μας συνέδεε με την δική μας κοινή ιστορία που το αφουγκραζόταν και το απομυθοποιούσε, επιτρέποντας την κάθαρση.

Στην γειτονιά, στην κοινότητα, η σχέση τους, το επέτρεπε αυτό, το εμείς το άντεχε και το επέτρεπε. Η σχέση με βάση το ρόλο το επέτρεπε αυτό, και στην ουσία αποδυνάμωνε την επίδραση του, καθώς το πρόβλημα αποκτούσε μία καθολικότητα. Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε έναν περίεργο συνάδελφο, γείτονα, συγγενή κτλ. Με τον τρόπο αυτό οι άνθρωποι είχαν περισσότερη εμπιστοσύνη στη σχέση, στο μαζί και έδειχναν μεγαλύτερη υπομονή στις αναποδιές, σαν αναμενόμενο μιας σχέσης. Παλιότερα, οι άνθρωποι έμπαιναν κι έβγαιναν πιο εύκολα από τους ρόλους και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να έχει συνοχή η ιστορία τους, μέσα σε αυτό έβρισκαν την δική τους ισορροπία. Δεν διαταρασσόταν η δική τους ψυχική ισορροπία από τον συναισθητικά ανισόρροπο συγγενή.

Τώρα, τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Τώρα ο άνθρωπος παλεύει για το μαζί που δεν είναι και σίγουρο ότι το θέλει, ούτε ότι το αξίζει ή το αντέχει, αλλά κι από την άλλη πλευρά δεν είναι σίγουρη επένδυση το μαζί ούτε σε συναίσθημα ούτε και σε διάρκεια. Οι σχέσεις είναι γρήγορες, αμφίβολες και ανασφαλείς. Οι ρόλοι έχουν χάσει την αξία τους, κι ο άνθρωπος ψάχνει να βρει την ουσία ενώ ο κόσμος του δεν του είναι ξεκάθαρος. Αυτό νομίζω ότι δεν είναι απαραίτητα κακό. Το κάθε άλλο μάλιστα. Οι άνθρωποι υπέμεναν κι ακόμη και σήμερα υπομένουν στο όνομα της αγάπης και της οικογένειας πολλά δυσβάσταχτα και δύσκολα… Είναι πια προσωπική και διαπροσωπική η διαδρομή, η ουσία της σχέσης και το νόημα της, είναι όμως και πιο περίπλοκο αυτό κι ίσως και για το λόγο αυτό το παίρνουμε και πιο προσωπικά,….το δηλητήριο.

Ξέρω ότι είναι δύσκολο να αντιμετωπίζει κανείς, να συμβιώνει, να συνεργάζεται κανείς με ανθρώπους που επικρίνουν, θυματοποιούν ή παρουσιάζονται οι ίδιοι ως θύματα. Και φυσικά λέω αν μπορεί κανείς να τους αποφύγει καλώς να το κάνει. Αν όμως νιώθεις ότι αγγίζει αυτό κάτι δικό σου, πιο βαθύ, αν σου θυμίζει κάτι που έρχεται από παλιά, αν πονά το μικρό παιδί μέσα σου, σε συμβουλεύω να πάρεις βοήθεια. Να δυναμώσεις, να μεγαλώσεις, να δεις ποιο είναι αυτό το παιδί, να αναγνωρίσεις την δική σου αξία, ώστε να ωριμάσεις συναισθηματικά, να μην είσαι τόσο ευάλωτος στο κακό αυτό. Επουλώνοντας τις παλιές πληγές, αναγνωρίζοντας τη δική σου αυταξία, απομακρύνοντας ακόμη κι ανθρώπους και πρακτικές που δεν σε ωφελούν και ακουμπώντας σε σχέσεις με περισσότερη αλήθεια και τρυφεράδα.

Κι επειδή οι λέξεις δημιουργούν κόσμους, ‘words create worlds‘, σαν θεραπεύτρια από το «τοξικός» προτιμώ και χρησιμοποιώ επίθετα όπως ιδιόρρυθμος, περίεργος, παράξενος, γκρινιάρης, εγωκεντρικός, σκληρός, απόμακρος, ακόμη και γρουσούζης και άλλα πολλά. Στο κάτω κάτω είναι του άλλου και χαρακτηρίζουν τον ίδιο αλλά και είναι δικαίωμα του να τα κρατήσει, να τα αλλάξει… και δεν μεταφέρουν συναισθηματικό βάρος και επίδραση δηλητηρίασης στους γύρω τους.

Κλείνοντας, κάποιες φορές οι σχέσεις με τους άλλους μοιάζουν με σκοτεινές κάμαρες, με παράθυρα κλειστά. Η θεραπεία μπορεί να ανοίξει μία χαραμάδα να μπει φως, να μπορεί να άνθρωπος να δει τα παλιά και τα καινούρια του πράγματα.

 

Κωνσταντίνος Καβάφης

Τα Παράθυρα

 

Σ’ αυτές τες σκοτεινές κάμαρες, που περνώ

μέρες βαρυές, επάνω κάτω τριγυρνώ

για  νάβρω τα παράθυρα.— Όταν ανοίξει

ένα παράθυρο θάναι παρηγορία.—

Μα τα παράθυρα δεν βρίσκονται, ή δεν μπορώ

να τάβρω. Και καλλίτερα ίσως να μην τα βρω.

Ίσως το φως θάναι μια νέα τυραννία.

Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.

 

 

(Από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984)

 

Σταυρούλα Στυλ. Παπαδονικολάκη

Ψυχολόγος ΜΑ Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια

Τηλ. 694 7211 665

Email: info@psyathens.gr

Website: www.psyathens.gr

Κάνοντας τα πράγματα αλλιώς- η επικοινωνία στα ζευγάρια

Κάνοντας τα πράγματα αλλιώς- η επικοινωνία στα ζευγάρια  

Η ψυχοθεραπεία λέμε είναι μία εμπειρία επανόρθωσης. Μία νοητικο- συναισθηματική αλλαγή που έρχεται μέσα από το άνοιγμα στην θεώρηση των πραγμάτων και το συναισθηματικό άνοιγμα και νόημα αυτού. Είναι η επαναδιατύπωση της ιστορίας μας μέσα από ένα πλαίσιο με λιγότερο κόστος για τον άνθρωπο, επιτρέποντάς του την αλλαγή μέσα του και στις σχέσεις του με τους άλλους.

Κι αυτό είναι δυνατό μέσα από την θεραπευτική σχέση που ο θεραπευόμενος  ακουμπά την ιστορία του και δοκιμάζει άλλες εναλλακτικές και μαθαίνει να ακούει το σώμα και την ψυχή του σε σχέση με την δική του προσωπική ιστορία και βίωμα, το ρόλο του μέσα στην οικογένεια του και το ρόλο που εκείνος διάλεγε για τον ίδιο στις σχέσεις του με το σύντροφο, το φίλο, τον συνάδελφο, τα πρόσωπα εξουσίας, τα παιδιά του και τους γεννήτορες και τα αδέρφια του.

Η αφήγηση αυτή αποκτά νόημα και επιτρέπει στον άνθρωπο να δοκιμάσει να σχετιστεί με τον τρόπο του, τον τρόπο που το έκανε τόσα χρόνια με το θεραπευτή/τρια του. Εκεί, είναι που η πραγματική θεραπεία ξεκινά. Όταν ο άνθρωπος κάνει αυτό που πάντα έκανε, αλλά στη θεραπεία, στο χώρο και το χρόνο που μπορεί να το ζήσει αλλιώς. Τώρα το ζει με το θεραπευτή του που θα το νοηματοδοτήσουν μαζί και θα έχει την ευκαιρία αυτή η εμπειρία να γίνει δικό του όφελος. Δεν θα είναι ακόμη μία πληγή, μία αποτυχία, παρά αυτή η εμπειρία και η δουλειά που θα ακολουθήσει θα αποτελέσει τη δική του δύναμη. Κάπως έτσι το εν δυνάμει του, γίνεται η δύναμή του. 

Τι συμβαίνει στα ζευγάρια;

Στα ζευγάρια ειδικότερα βλέπουμε συχνά επικοινωνιακές παρεξηγήσεις. Δηλαδή, εγώ νόμιζα αυτό ότι θες, εσύ νόμιζες ότι ήθελα το άλλο και τελικά κανένας από τους δύο δεν παίρνει αυτό που θέλει, και μένει θυμωμένος και πληγωμένος καθώς νομίζει ότι κάνει ότι θέλει ο άλλος. Ένα κομμάτι λοιπόν αφορά την επικοινωνία, την ενεργητική ακρόαση, να μπορώ να ακούσω πραγματικά τον άλλο, συναισθηματικά και νοητικά να είμαι εκεί, διαθέσιμος και ανοιχτός στην επικοινωνία.

Αλλά κι εγώ θα πρέπει να μπορώ να πω αυτό που θέλω. Χρειάζεται να έχω επαφή με το τι νιώθω, τι έχω ανάγκη και θέλω και να θέλω να δει, αλλά και τι θέλω να επικοινωνήσω, σε επίπεδο λόγου αλλά και σχέσης. Η επικοινωνία άλλωστε σε πολύ μικρό ποσοστό καθορίζεται από το ίδιο το μήνυμα. Τα περισσότερα διακυβεύονται σε επίπεδο σχέσης, μη λεκτικής επικοινωνίας. Γι’ αυτό το λόγο, κι ένα κομμάτι είναι να μάθει να εκφράζει τα αρνητικά συναισθήματα, κι ένα άλλο μαζί είναι να μάθει ότι αυτό δεν καταργεί τη σχέση, την τρυφερότητα, το νοιάξιμο. Μπορείς να πεις αλλά με στόχο το νοιάξιμο για τον άλλο, όχι να τον πληγώσεις ή να του φορτώσεις τη θλίψη ή το θυμό σου.

Πέραν όμως αυτών και πιο βαθιά είναι σημαντικό να έχουμε υπόψη μας τα γυαλιά που όλοι φοράμε. Ο τρόπος που προσλαμβάνουμε την ίδια μας την πραγματικότητα είναι επηρεασμένος από την οπτική της γονεïκής μας οικογένειας, των καταβολών μας. Αλλά και ο άλλος έχει, και πολλές φορές αυτές οι υποκειμενικές πραγματικότητες δεν έχουν πάρει την υπόσταση τους σε σχέση με την πραγματικότητα που μαζί φτιάχνουμε στο εδώ και τώρα, στην σχέση μας. Κι είναι στα αλήθεια συγκλονιστικό το ότι ποτέ δεν υπάρχει μία πραγματικότητα, παρά τα πράγματα που βλέπουμε σύμφωνα με το ποιοι είμαστε εμείς. Έτσι, ο καθένας παλεύει με τον εαυτό του και τα φαντάσματά του και το μαζί μοιάζει βγαλμένο ξαφνικά από άλλη ιστορία σε σχέση με το μαζί πριν το γάμο, για παράδειγμα, ή πριν τα παιδιά. Σε μεγάλες αλλαγές κρίσεις στη σχέση,  μία γέννηση, μία αρρώστια, η ανεργία του ενός, κάνουν πιο έντονες τις καταβολές μας και επηρεάζουν την πραγματικότητά μας.

Η ψυχοθεραπεία εδώ είναι που βοηθά τον άνθρωπο να ξεχωρίσει την πραγματικότητα του από την πραγματικότητα των γονιών του ή και αυτή που θα ήθελαν για αυτόν οι γονείς του, επιτρέποντάς του μία συνκατασκευή της πραγματικότητας με λιγότερο κόστος και μεγαλύτερη ευελιξία για να χωρέσει και την πραγματικότητα του άλλου.

άρθρο αρχικά δημοσιευμένο  για το flowmagazine.gr

Σταυρούλα Στυλ. Παπαδονικολάκη

Ψυχολόγος ΜΑ Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια

Τηλ. 694 7211 665

Email: info@psyathens.gr

Website: www.psyathens.gr

  

 

 

Ζωή σε παύση. Η εφηβεία που απασχολεί

Ζωή σε παύση. Η εφηβεία που απασχολεί

Συχνά παιδιά που είχαν μία ήσυχη παιδική ηλικία στην εφηβεία απασχολούν τους γονείς συμπεριφορές που είναι πολύ μακριά από αυτό που θα περίμεναν. Αρχικά, αποδίδουν τις αλλαγές αυτές στις βιολογικές αλλαγές και τις ψυχοσυναισθηματικές διακυμάνσεις της εφηβείας. Όταν όμως η φάση αυτή επιτείνεται, εντείνεται και η ανησυχία για το νέο άνθρωπο αλλά και η ένταση, καθώς οι γονείς νιώθουν αδύναμοι να διαχειριστούν και να βοηθήσουν το παιδί τους.

Τι συμβαίνει κι ένα παιδί που δεν απασχόλησε ποτέ τους γονείς του με συμπεριφορές, ξαφνικά να προκαλεί με συμπεριφορές ή με την στασιμότητά του να εκφράζει μία αδυναμία να διαχειριστεί τη ζωή του;

Μιλάω για ζωή σε παύση, καθώς το άτομο νιώθει αδυναμία να διαχειριστεί σε ικανοποιητικό βαθμό τις απαιτήσεις της ζωής του. Δεν αισθάνονται ικανοί να παρακολουθήσουν στο σχολείο, αλλά ούτε και οι κοινωνικές συναναστροφές ανακουφίζουν. Υπάρχει μία έντονη αίσθηση μοναξιάς που δεν επικοινωνείται, παρά εκφράζεται με αποφυγή της ζωής στην ουσία. Ενώ, όταν η μοναξιά αυτή επικοινωνείται δεν μπορεί να συνδεθεί με κάτι κι έτσι δεν βρίσκει και λύση.

Συνήθως οι γονείς αναζητούν βοήθεια για το παιδί τους αφού βλέπουν ότι οι συμβουλές τους και οι παραινέσεις τους δεν βοηθούν. Κάποιοι προσπαθούν να το δουν σαν μεγάλο, με σεβασμό, και να πάνε σε έναν ειδικό που θα το βοηθήσει. Άλλοι να το πάνε κάπου να βοηθηθούνε, καθώς νιώθουν και οι ίδιοι μπερδεμένοι από την παύση του. Οι ίδιοι δεν κατανοούν πώς μπορεί το παιδί τους να νιώθει τόσο άσχημα, αλλά και κατά βάση θυμώνουν να βλέπουν έναν ικανό νέο άνθρωπο να αποτραβιέται από τη ζωή του, και «να τεμπελιάζει..»

Κατ’ αρχήν κάθε οικογένεια έχει τη δική της ιστορία, έτσι το να γενικεύουμε δεν είναι βοηθητικό πάντα. Παρόλα αυτά υπάρχουν κάποια πράγματα που αφορούν όλους μας καθώς είμαστε όλοι μέλη μεγαλύτερων συστημάτων. Οι αλλαγές σε κοινωνικό-οικονομικό επίπεδο με την αλλαγή στους ρόλους μέσα στην οικογένεια, και την συντελούμενη αλλαγή στο ρόλο του άνδρα επηρέασαν εμάς ως γονείς αλλά και τα παιδιά μας. Στην εφηβεία το άτομο κοιτάζει γύρω του με ένα κριτικό βλέμμα (όχι επικριτικό), γονείς, κοινωνία και δοκιμάζει για το ίδιο το ρόλο του την θέση που θέλει  ο ίδιος για τον εαυτό του σαν άνδρας, γυναίκα, φίλος, μέλλον επαγγελματίας κτλ. δοκιμάζει τις δυνάμεις του στον γνωστικό τομέα, στον κοινωνικό, σ το σεξουαλικό, δοκιμάζει να είναι και λίγο ενήλικας, μέσα από την ασφάλεια της οικογένειας δοκιμάζει την αυξανόμενη ελευθερία του και πώς ο ίδιος μπορεί να τη διαχειριστεί. Η σχέση με τους γονείς είναι πολύ ουσιαστική, μέσα από το βλέμμα τους και την δική τους οπτική μπορεί να δοκιμάσει και να δοκιμαστεί σε περισσότερα.

Φυσικά, αν η οπτική που παρέχεται είναι μία αντιφατική εικόνα του εαυτού ως σύντροφος, γονιός, επαγγελματίας κτλ είναι περισσότερο δύσκολο για τον έφηβο να προχωρήσει. Πολλές φορές κολλάμε όταν αυτό που βλέπουμε μπροστά μας είναι δυσνόητο ή και μας προκαλεί αρνητικά συναισθήματα. Πώς να προχωρήσει αν αυτό που λέμε ή δείχνουμε είναι ότι είναι μάταιο να προσπαθείς, στη δουλειά σου, στην σχέση;

Η’ από την άλλη μεριά πώς να μην τρομάξεις και να παγώσεις από το φόβο σου αν νιώθεις ότι επάνω σου έχουν εναποθέσει όλοι τις προσδοκίες τους για το καλό στην οικογένεια. Εσύ θα πας μπροστά, θα τα καταφέρεις. Δηλαδή αν το μήνυμα είναι μην κοιτάς εμάς, εσύ να προκόψεις. Τα παιδιά αγαπούν τους γονείς τους, πολύ περισσότερο από όσο οι γονείς τα παιδιά τους. Δεν μπορούν να τους αφήσουν, έτσι στην δυσκολία τους. Θα μείνουν να προκαλούν, θα υπομείνουν την δική τους αδυναμία παρά να προχωρήσουν αφήνοντας τους πίσω. Πίσω στην δυσκολία στη μεταξύ τους σχέση, στο ανικανοποίητο μίας πορείας που δεν ήρθε, στο μεγάλωμα που βλέπουν στα μάτια των παιδιών τους, στα νιάτα τους, ταυτόχρονα με τη δική τους νεότητα που φεύγει.

Σε μία σχέση αγάπης μπορούμε να δούμε το μήνυμα πίσω από την παύση του παιδιού μας, τα επώδυνα συναισθήματα που έχει, να αναγνωρίσουμε στον εαυτό μας και να βοηθήσουμε τον εαυτό μας και τα παιδιά μας να ξεμπλοκάρουμε και να προχωρήσουμε μαζί και στο ξεχωριστά. Ας είμαστε ειλικρινείς μέσα από το μεγάλωμα των παιδιών μας μαθαίνουμε τόσα για εμάς, για την ζωή, ακόμη και πώς να γίνουμε καλύτεροι σαν άνθρωποι, ίσως αυτό να είναι και το πιο πολύτιμο μάθημα για εκείνα.

άρθρο αρχικά δημοσιευμένο για το flowmagazine.gr

Σταυρούλα Στυλ. Παπαδονικολάκη

Ψυχολόγος ΜΑ Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια

Τηλ. 694 7211 665

Email: info@psyathens.gr

Website: www.psyathens.gr

Ξανακάνοντας τα Ίδια Λάθη

Ξανακάνοντας τα Ίδια Λάθη

Διαβάζοντας τα άρθρα για το νέο έτος και πώς να αξιοποιήσουμε τον ερχομό του συνδυάζοντας το με προσωπικές στοχοθεσίες του καθενός, σκεφτόμουν τι γίνεται με τα λάθη που κάνουμε ξανά και ξανά και όλο λέμε πως θέλουμε να απαλλαγούμε και όλο πώς γίνεται και ξανά τα ίδια κάνουμε. Ένιωσα μια μικρή αδικία για όλα αυτά τα λάθη που σπεύδουμε να ρίξουμε στη λήθη.

Πόσα από αυτά που θέλουμε να πετύχουμε να αποτινάξουμε είναι κομμάτι της ιστορίας μας;

Πολλές φορές στη θεραπεία έρχονται άνθρωποι που θέλουν και είναι αποφασισμένοι να απαλλαγούν από αυτό που τους βασανίζει είτε μία σχέση που δεν προχωράει, είτε να αποκτήσουν έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, να απαλλαγούν από ένα σύμπτωμα, να επενδύσουν περισσότερο στην καριέρα τους, είτε να σχετιστούν με τα παιδιά ή τον σύντροφο πιο θετικά. Κι ενώ οι άνθρωποι προσπαθούν και δεσμεύονται, ύστερα ξαναπέφτουν στα ίδια λάθη.

Οι ψυχολόγοι επένδυσαν πολύ στην έννοια της αντίστασης, άλλωστε είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να αλλάξουν. Αρχικά, η αντίσταση θεωρήθηκε σαν εμπόδιο στην θεραπεία που είναι να υπερνικηθεί για το προχώρημα του θεραπευόμενου. Οι σύγχρονοι θεωρητικοί εμπεριέχουν πλέον τις αντιστάσεις, αυτά τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα στην θεραπεία, είτε σε σχέση με το θεραπευτή, στον τρόπο που το άτομο σχετίζεται μαζί του και προσδιορίζει τον τρόπο σχέσης με τους άλλους, αλλά και στην ανάγκη του ατόμου για ισορροπία, ομοιόσταση. Πώς να αφήσεις κάτι αν δεν είσαι σίγουρος για κάτι άλλο; Αυτό καλό, κακό είναι όλο όσο έχεις. Έτσι το άτομο συχνά ενώ λέει δεν μπορώ να συνεχίσω έτσι, δεν ξέρει να κάνει κάτι άλλο εκτός από αυτό.

Συχνά, αυτό έρχεται στην θεραπεία ως παράπονο, ή/και μομφή είτε προς τον/την ίδια ότι ‘όσο κι αν προσπαθείς εσύ, εγώ δεν τα καταφέρνω’, είτε ως προς τον θεραπευτή ‘δεν νομίζω ότι κάνεις καλή δουλειά, αφού εγώ δεν αλλάζω’. Η απογοήτευση αυτή, είναι η κινητήριος δύναμη για την εξέλιξη της θεραπευτικής σχέσης. Από την άλλη, κι ο ίδιος ο θεραπευτής έχει προσδοκίες και επενδύει στην σχέση, κι ο ίδιος περιμένει από το θεραπευόμενο την αλλαγή του. Έτσι, και τα δύο μέλη είναι να δουν τα λάθη αυτά να τα εμπεριέξουν στην ιστορία του ανθρώπου αυτού αλλά και της σχέσης τους.

 

Τι σημαίνουν τα ίδια λάθη;

Καταρχήν σημαίνουν ότι ο ίδιος έχω μάθει έναν τρόπο να τα βγάζω πέρα και δεν είμαι ούτε έτοιμος ούτε έχω κάποιον καλύτερο για να τον αντικαταστήσω. Για λόγους, που συνδέονται με την ιστορία μου αποφάσισα ότι αυτός ο τρόπος μου ταιριάζει. Για παράδειγμα, μου ήταν πετυχημένος όταν μικρός είχα να αντιμετωπίσω μία κρίση στην οικογένεια μου, κι έτσι έμαθα να δείχνω ότι όλα είναι καλά, να χαμογελάω και να μην δείχνω οποιοδήποτε αρνητικό συναίσθημα. Ή έπρεπε να κρατήσω τα μικρά μου αδέρφια στην οικογένεια μετά το χαμό του γονιού, και έγινα αυστηρός και έμαθα να δουλεύω και να μην εμπιστεύομαι κανέναν ξένο. Κάνοντας μία τέτοια εμβάθυνση το άτομο μπορεί να συνδεθεί με την ιστορία του και τους λόγους που ο ίδιος το κάνει. Με τον τρόπο αυτό το λάθος, δεν είναι και τόσο λάθος. Έχει λόγους, αποκτά υπόσταση στην ιστορία του ανθρώπου αυτού. Αυτό το λάθος την βοήθησε να επιβιώσει, να αντέξει στα δύσκολα. Τώρα βέβαια τα πράγματα έχουν αλλάξει κι αυτό πια δεν είναι και η καλύτερη λύση. Κι από εκεί και έπειτα το λάθος αυτό μπορεί να το αγκαλιάζει, να το καταλαβαίνει, καθώς καταλαβαίνει τον εαυτό του καλύτερα, και όταν είναι έτοιμος να δοκιμάζει άλλους τρόπους μαζί με το θεραπευτή του που ταιριάζουν στο εδώ και τώρα, σε αυτό που έχει ο ίδιος φτιάξει πλέον για τον εαυτό του.

Κι από τα λάθη, φτιάχνουμε τα άλλοθι για τον πιο σκληρό δικαστή, τον εαυτό μας. Κι έτσι ίσως μπορούμε να μάθουμε μαζί και αν έχουμε ανοιχτή καρδιά και μάτια και αφτιά να διαλέξουμε πιο ελεύθεροι για εμάς την αλλαγή μας.

 

Σταυρούλα Στυλ. Παπαδονικολάκη

Ψυχολόγος ΜΑ Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια

Τηλ. 694 7211 665

Email: info@psyathens.gr

Website: www.psyathens.gr

 

 

Είμαι όμορφη, μαμά; Η ομορφιά της κόρης μέσα από το βλέμμα της μάνας της

Είμαι όμορφή, μαμά; Η ομορφιά της κόρης μέσα από το βλέμμα της μάνας της.

Πριν από λίγο καιρό είδα σε ένα post  ιδέες για να ντύσουμε τα κορίτσια μας στο τότε Halloween, γυναίκες που ξεχώρισαν για την ευφυΐα τους, το ταλέντο τους, το δυναμισμό τους, στον αθλητισμό κτλ. Στον αντίποδα αυτού, σκεφτόμουν ότι όλο και νωρίτερα ακούει κανείς τα κορίτσια πια να μιλούν και να ανησυχούν για την εξωτερική τους εμφάνιση. Μικρά παιδιά που ασχολούνται με τη μόδα και το τέλειο look σαν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας τους , της αυταρέσκειάς τους έως και της αυτοεπάρκειάς τους.

Έτσι και οι μαμάδες, πια πιο υποψιασμένες και ανήσυχες για τον τρόπο που προσλαμβάνουν τα βλαστάρια μας την επιταγή της μόδας και των γυναικείων προτύπων, εστιάζουν στον τρόπο που η δική τους ματιά θα είναι μαλακή και βοηθητική για το μικρό αυτό κορίτσι που μεγαλώνουν. Δεν είναι τυχαίο που και διάσημες μαμάδες μπήκαν στον κόπο να ταρακουνήσουν τα νερά, να μιλήσουν ανοιχτά και να τσαλακώσουν την αψεγάδιαστη τους εικόνα όταν απέκτησαν κόρες. Αλλά και η ίδια η βιομηχανία της μόδας και των παιχνιδιών έχει λάβει το μήνυμα και προσπαθεί με ρυθμούς αργούς και σπασμωδικές κινήσεις να ανοιχτεί και να συμπεριλάβει την ποικιλία του ανθρώπου, από μεγέθη, ενδιαφέροντα και τύπους ομορφιάς.

Παρόλα αυτά ακόμη οι γυναίκες προσπαθούν να μην γεράσουν, να γίνουν όλο και πιο αδύνατες και να χωρέσουν την ξεχωριστή ομορφιά της καθεμιάς στην τυποποιημένη ομορφιά της εικόνας.

Γιατί έχει τόση αξία η ματιά της μάνας για την κόρη της;

Το μεγαλύτερο δώρο για μία κόρη είναι η αποδοχή της μάνας της. Και το μεγαλύτερο δώρο μίας μητέρας είναι η αποδοχή του εαυτού της, το να νιώθει η ίδια καλά σε αρμονία με τον εαυτό της. Η αποδοχή της ψυχής της, της ομορφιάς της εσωτερικής και εξωτερικής.

Μέσα από τα μάτια της μάνας το παιδί μπορεί να δει τον εαυτό του, να αποδεχτεί το ίδιο και να απορρίψει κανόνες και τακτικές ομορφιάς. Η μητέρα είναι πρότυπο ομορφιάς. Μέσα από την ίδια το μικρό κορίτσι μαθαίνει να φροντίζει και να αγαπά τον εαυτό του. Μαθαίνει να αναγνωρίζει το όμορφο, της μαμάς και το δικό του και να το αποθεώνει ή να κρύβεται προσπαθώντας να κρύψει την ασχήμια που βλέπει η μητέρα του. Μία μητέρα που φροντίζει και αγαπάει το σώμα της και την ψυχή της, έχει εστιάσει στα όμορφα κομμάτια της, εξωτερικά και εσωτερικά. Έχει αναγνωρίσει τη δύναμη της ομορφιάς που προέρχεται από την ψυχική γαλήνη, τη χαρά, την ισορροπία και το ενθαρρύνει με τη ζωή της αυτό και στην κόρη της. Αντίθετα μία γυναίκα που εστιάζει περισσότερο στην εξωτερική της ομορφιά αναγνωρίζει ότι αυτό είναι παροδικό και τείνει να είναι περισσότερο ευαίσθητη στις αισθητικές αλλαγές πάνω της λόγω του χρόνου που περνά και να δυσανασχετεί με αυτές.

Φυσικά και δεν είναι τέλεια… άλλωστε το μήνυμα δεν θα πρέπει να είναι αυτό. Καμία κόρη και καμία μαμά δεν θα πρέπει να είναι τέλεια. Κάποιες φορές τέλεια δεν είναι καν η εικόνα, που περνά και την σχετική επεξεργασία. Είναι όμορφη και αυτό έχει ανάγκη να ακούσει και να δει μέσα από τα μάτια της μάνας της.

Όπως και η μαμά. Η μαμά, έχει όμορφα κομμάτια κι αλλά που δεν της αρέσουν και τόσο και αυτό είναι εντάξει. Μέσα στο χρόνο έχει έρθει κοντά με άλλες γυναίκες, έχει μάθει ποια είναι τα δυνατά της σημεία και τα ενισχύει. Έχει beauty tips να ανταλλάξει με την κόρη της στην κατάλληλη ηλικία. Και φυσικά και η κόρη της είναι πανέμορφη, κι όχι τέλεια, αλλά κανείς δεν είναι άλλωστε. Μάθετε από νωρίς στις κόρες σας ότι η ομορφιά είναι μία πολύ επικερδής βιομηχανία και συχνά με επώδυνο αντίτιμο.

Μία μητέρα που δεν τονίζει μόνο την εσωτερική ομορφιά και υποτιμά την εξωτερική εμφάνιση ή και το αντίστροφο, μπορεί να βοηθήσει την κόρη της σημαντικά στο να νιώσει καλά με τον εαυτό της και να συμπεριλάβει όλα τα όμορφα στοιχεία της στον εαυτό της. Να μην νιώθει κανένα κομμάτι της αποκομμένο και λιγότερο. Δεν θα ήταν καλό να εστιάζει κανείς αποκλειστικά στην εξωτερική εμφάνιση του ανθρώπου, καθότι και παροδική, αλλά ούτε και να υποτιμά την αξία της στη ζωή του ανθρώπου.

Κόρες που ποτέ δεν άκουσαν μία γλυκιά κουβέντα από τη μητέρα τους για το πόσο όμορφες είναι, ψάχνουν απεγνωσμένα στα μάτια συντρόφων, φίλων, θεραπευτών κι επαγγελματιών ομορφιάς να αναγνωρίσουν την ομορφιά τους και πάλι δυσκολεύονται.

Και για τα μικρά μας κορίτσια εισάγετε και μοντέλα γυναικών που δεν ήταν μόνο όμορφες. Δώστε τους ευκαιρίες να αξιοποιήσουν το δυναμικό τους, τη φαντασία και ευφυΐα τους, τα ταλέντα και την ευρηματικότητα τους.

Για το τέλος, και χωρίς επιταγή ευτυχίας, τα λόγια της Όντρεȉ Χεπμπορν

Τα ευτυχισμένα κορίτσια είναι τα πιο όμορφα’.  

Άρθρο αρχικά δημοσιευμένο για το ηλεκτρονικό περιοδικό flowmagazine.gr

 

Σταυρούλα Στυλ. Παπαδονικολάκη

Ψυχολόγος ΜΑ Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια

Τηλ. 694 7211 665

Email: info@psyathens.gr

Website: www.psyathens.gr

Μπορεί κανείς να Αλλάξει τη Μοίρα του;

Μπορεί κανείς να Αλλάξει τη Μοίρα του;

Με αφορμή την υπέροχη έκθεση στο μουσείο της Ακρόπολης: εmotions ένας κόσμος συναισθημάτων, και την προσπάθειά μας όλων να αναγνώσουμε και να διαχειριστούμε την μοίρα μας σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο προς ώφελός μας, δημιουργήθηκε το παρόν άρθρο με θέμα τη μοίρα.

Τι είναι η μοίρα;

Η λέξη μοίρα δηλαδή το μέρος, μερίδιο, κάποιου, τμήμα του κύκλου και κάθε ανάπτυξης υποδηλώνει τη σύνδεσή μας με έναν μεγαλύτερο όλον, σύστημα χρονικά. Η ίδια η λέξη θεμελιώνει την αρχή μίας κοινοτικής μοίρας. Έτσι, η μοίρα μου, η δέσμευσή μου με το όλον, για τους αρχαίους Έλληνες το συμπαντικό όλον, για τους οικογενειακούς θεραπευτές την οικογενειακή μου ιστορία, αποτελεί το μερίδιό μου στο χρόνο της ιστορίας. Το μερίδιο αυτό υποδηλώνει ότι δεσμευόμαστε από την οικογενειακή μας μοίρα στον ρόλο που θα παίξουμε με την σύλληψη και τη γέννησή μας, και στο πώς αυτή θα την διαμορφώσουμε με τη δική μας ζωή. Το πότε και πού και από ποιους θα έρθω στον κόσμο, με ποιες προσδοκίες έρχομαι στον κόσμο, αποτελεί τις καταβολές μου, το εν δυνάμει μου.

Η μοίρα στο αρχαίο δράμα

Με τους αρχαίους μύθους και την εκδραμάτισή τους μέσα από τους τραγικούς ποιητές στο αρχαίο δράμα, ο άνθρωπος προσπαθεί να συλλάβει και να διαπραγματευτεί την οικογενειακή μοίρα, και τις λύσεις που προτείνονται είτε την υπεροψία, ύβρη, απέναντι στη μοίρα, την ενοχή και την τιμωρία, την εμπλοκή και τους καταναγκαστικούς κύκλους που κάνουν τα μέλη επαναλαμβάνοντας την ίδια μοίρα ανά γενιές. Το θέατρο εδώ, αναπτύχθηκε ως ένα μέσο μαζικής επικοινωνίας και συλλογικής θεραπείας.

Στην μυθολογία, οι αρχαίοι Έλληνες αναζητούσαν τον τρόπο που μπορεί να υπάρξει ο άνθρωπος με αναφορά στην μοίρα, την ηθική συνείδηση, τον νόμο και την ανάγκη. Πώς ο άνθρωπος μπορεί να έρχεται σε δίλημμα όταν αυτό που προστάζει ο ηθικός του προσωπικός κανόνας, το συναίσθημά του, η αγάπη, έρχεται σε αντίθεση με αυτό που είναι το δίκαιο, ο κοινωνικός κανόνας, η θεϊκή παρέμβαση και η άφεση ή η τιμωρία του, η οικογενειακή του μοίρα, και πώς μέσα από αντιθέσεις οι άνθρωποι καταλήγουν να έχουν κοινή μοίρα.

Σε μία πιο σύγχρονη ανάγνωση, το ίδιο το διακύβευμα έχει να κάνει με το μεγάλωμα του ανθρώπου την διαφοροποίηση του από την οικογενειακή μοίρα- ιστορία, την αναγνώριση της και την αποδοχή, ενώ ο ίδιος μαθαίνει να χτίζει τη δική του ιστορία κι έτσι να φτιάχνει τη δική του μοίρα, για τον ίδιο και τις επόμενες γενιές.

Οι τρείς Μοίρες

Οι τρεις αρχαιοελληνικές Μοίρες, η Άτροπος, το αμετάβλητο, η Κλωθώ, το μεταβλητό και η Λάχεσης, το τυχαίο συνθέτουν μαζί την μοίρα του καθενός. Η ψυχή για τους αρχαίους Έλληνες επηρεάζεται από τις τρείς και δεν αποτελεί κάτι άκαμπτο αλλά κάτι που μπορεί κανείς να μεταβάλει. Όλα αυτά που μας παραδόθηκαν με την ύπαρξή μας, οι φυσικοί κανόνες, η οικογενειακή και ακόμη και η γονιδιακή μας κληρονομιά είναι κάτι που δεν αλλάζει. Αλλάζει όμως το περιβάλλον, οι συνθήκες που φτιάχνει κανείς για τον εαυτό του, η μαθητεία του και το ενδιαφέρον για το καλύτερο δικό του και των άλλων, η δική του πρόοδος μέσα στην πορεία της ζωής του. Πλέον, έχουμε φτάσει να λέμε ότι ακόμη και η εμφάνιση ή μη γενετικών ασθενειών επηρεάζεται από το περιβάλλον. Μπορούμε λοιπόν να επηρεάσουμε  ακόμη και αυτή την βιολογική μας κληρονομιά.

Αλλάζει η μοίρα;

Αυτή η μεταφορά της μεταβαλλόμενης μοίρας είναι απελευθερωτική καθώς επιτρέπει στον άνθρωπο να σεβαστεί και να αναγνωρίσει και να αποδεχτεί τα κομμάτια της μοίρας του, ενώ του επιτρέπει να έχει στα χέρια του και την ευθύνη της δικής του πορείας στη ζωή, της δικής του μοίρας. Όμως επειδή υπάρχει και το τυχαίο, το τυχερό που λέμε στη ζωή, υπάρχουν και παράγοντες που μπορούν να απογειώσουν την πορεία ή και να αναχαιτίσουν την πορεία κάποιου, να τον κάνουν να παρεκκλίνει της πορείας του, είναι σημαντικό ότι το τυχαίο είναι εκεί. Το απροσδόκητο αλλά και το αναπόφευκτο, το τυχαίο δώρο της τύχης ή και αντιξοότητα είναι εδώ για να μας θυμίζουν τα όρια της δύναμής μας σε σχέση με το σύμπαν, τη θνητότητά μας , αλλά και αποτελούν εν μέρει συνέπειες των δικών μας χειρισμών.

 

Για τους αρχαίους Έλληνες η ατομική ψυχοθεραπεία ήταν μακριά από την δική τους σύλληψη για την συλλογική θεραπεία. Δηλαδή, ο άνθρωπος συλλαμβάνεται ως μέρος ενός ανώτερου συστήματος, οπότε πέραν του ποιος είναι ο ίδιος ο άνθρωπος έχει αξία ύπαρξης μέσα από την θέαση του συστήματος αυτού.  Η συστημική, οικογενειακή θεραπεία κάνει την ίδια διαδρομή από την άλλη πλευρά όμως. Όταν ο άνθρωπος έρχεται σε θεραπεία έρχεται με μία ιστορία, την δική του θέαση και προοπτική για την ζωή του, ως μέλος ενός συστήματος οικογένειας, σχέσης κτλ. και σταδιακά συνθέτει την ιστορία αυτή, την εμπλουτίζει και την χρωματίζει με τις θεάσεις από την ματιά των άλλων μελών, που μέχρι πρότινος ήταν στείρες ή και ελλιπείς. Επιπλέον, συναντά έναν θετικό τρόπο σκέψης και ενισχύεται στην δική του πρόοδο και αυτοπραγμάτωση. Μέσα από τη σχέση μαθαίνει τη σχέση και δοκιμάζει το νέο αυτόν τρόπο συσχέτισης με αυτούς που το επιθυμεί, φτιάχνοντας τη δική του ιστορία.

Με τον τρόπο αυτό κάποιος αξιοποιεί το εν δυνάμει του κάνοντάς το δύναμή του.

 

άρθρο αρχικά δημοσιευμένο για το flowmagazine.gr

Σταυρούλα Στυλ. Παπαδονικολάκη

Ψυχολόγος ΜΑ Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια

Τηλ. 694 7211 665

Email: info@psyathens.gr

Website: www.psyathens.gr

 

Ζωή με Κέφι

Ζωή με Κέφι

Η λέξη κέφι προέρχεται από την τουρκική “keyif” που σημαίνει ευθυμία. Οι ψυχολόγοι μιλάμε συχνά για ευχαρίστηση, επιθυμία, ικανοποίηση. Από την άλλοι οι άνθρωποι έρχονται στη θεραπεία για να ξαναβρούν ή και να αναζητήσουν το κέφι τους, τη χαρά στη ζωή τους που για διάφορους λόγους έχουν χάσει.

Δεν είναι και δύσκολο αν σκεφτεί κανείς πόσες ανατροπές έχουμε ζήσει τα τελευταία χρόνια σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο που επηρέασαν και επηρεάζουν τις ζωές μας. Πολλοί άνθρωποι έχουν χάσει την εργασία τους, ή αναζητούν μία νέα, άνθρωποι απομονώνονται και αποξενώνονται από τους γύρω τους, αρκετοί δεν τα βγάζουν πέρα ούτε με τις σχέσεις τους με τους συντρόφους τους. Κάποιες φορές οι ανατροπές είναι τόσο βαθιές που ο ίδιος ο άνθρωπος αναρωτιέται για την ίδια του την αυταξία. Σκεφτόμουν λοιπόν πώς ένας άνθρωπος μπορεί να βοηθηθεί και να αλλάξει την οπτική της δυσθυμίας σε ευθυμία;

Ξεκαθαρίζοντας ότι το παρόν άρθρο αναφέρει τρόπους που μπορούν να βοηθήσουν προς την κατεύθυνση τούτη σε περιπτώσεις δυσθυμίας που δεν έχει παγιωθεί σε μία χρόνια ψυχική διαταραχή ή κατάθλιψη.

  • Είναι σημαντικό αρχικά να τονίσει κανείς την παροδικότητα της κακοκεφιάς δηλαδή να μείνει κανείς στο ότι όπως το κέφι χάνεται έτσι μπορεί να ξαναβρεθεί. Μετά τη μπόρα βγαίνει το ουράνιο τόξο. Αυτό που αρκεί κανείς να θυμάται είναι ότι αυτή η μπόρα δεν θα κρατήσει για πάντα.
  • Όταν κάποιος νιώθει να κατακλύζεται από τα αρνητικά αυτά συναισθήματα ας σταματήσει για να μπορέσει να αναγνωρίσει ποια είναι αυτά και γιατί τα νιώθει τώρα. Συχνά δεν μπορούμε να συνδέσουμε από πού προέρχεται η κακοκεφιά μας και μένουμε μόνο στην κακή διάθεση. Σταματήστε πάρτε μια βαθιά ανάσα και αναλογιστείτε τι συνέβη ακριβώς τώρα. Όταν αναγνωρίσουμε τη ρίζα του «κακού» τότε μπορούμε να επιλέξουμε τι θα κάνουμε για αυτό.
  • Όπως υπάρχουν και «τοξικοί» άνθρωποι, άνθρωποι που κλέβουν την θετική ενέργεια από τους άλλους, έτσι υπάρχουν και θετικοί άνθρωποι που η επαφή μαζί τους μπορεί να μας κάνει πιο αισιόδοξους. Η διάθεση είναι μεταδοτική. Το ίδιο κάνουμε άλλωστε κι εμείς για τους άλλους. Εντοπίστε πώς αυτό μπορεί να λειτουργεί και στη σχέση σας. Μήπως τείνουμε να είμαστε μονίμως λυπημένοι, θυμωμένοι κτλ. να εστιάζουμε μόνο στα αρνητικά και εκεί να μένουμε.
  • Ας είμαστε ρεαλιστές σε όλους συμβαίνουν δύσκολα πράγματα, όχι το ίδιο δύσκολα αλλά όλοι περνάμε ο καθείς τα δικά του δύσκολα. Όταν μιλάμε με άλλους, ειδικά μεγαλύτερους σε ηλικία, αυτό μπορούμε να το καταλάβουμε καλύτερα. Οι ανατροπές στη ζωή μπορεί να μας επιφυλάσσουν και αλλαγές που μπορεί να τις αξιοποιήσουμε και να τις κάνουμε δυνάμεις μας είτε σε προσωπικό είτε σε επαγγελματικό επίπεδο. Δεν είναι το τέλος του κόσμου. Μπορεί ναι να είναι το τέλος ενός κόσμου όπως εμείς τον ξέραμε αλλά σίγουρα είναι η αρχή ενός άλλου.
  • Δραστηριοποιηθείτε και Ενδιαφερθείτε. Η σωματική άσκηση, μία βόλτα στον ήλιο, η μουσική, η ενασχόληση με ένα ενδιαφέρον, η επαφή με τους άλλους ανθρώπους και η εμπλοκή σε ομάδες που έχουν κοινωφελείς σκοπούς, μπορούν αποδεδειγμένα να επιδράσουν θετικά στην ψυχική μας διάθεση.
  • Θυμηθείτε ότι οι ίδιοι έχουμε την ευθύνη των συναισθημάτων μας, είναι όλα δικά μας και μπορούμε να τα ακούμε, να τα σεβόμαστε αλλά και να επιλέγουμε τι θα κάνουμε για αυτά. Αν ξέρω ότι με θλίβει το να είμαι σε μία σχέση, έχω την επιλογή να δω τι θα κάνω για αυτό. Μπορώ να επιλέξω να μείνω σιωπηλός, να μείνω και να δω τι θα το κάνω με τον σύντροφό μου, ή να φύγω σιωπηλός ή και να φύγω αφότου έχω μιλήσει γι αυτό. Είναι δική μου επιλογή το τι θα κάνω με αυτό που νιώθω. Έτσι με αυτόν τον τρόπο επιλέγω και τα συναισθήματά μου καθώς αν τα ακούσω και τα σεβαστώ και κάνω κάτι με βάση αυτό, σίγουρα θα νιώθω καλά και θα νιώθω καλά με τον εαυτό μου, ότι αξίζω.

 Όπως το κέφι χάνεται έτσι και βρίσκεται… στην αγάπη και την φροντίδα του εαυτού μας, στην καλοσύνη στη σχέση μας με τους άλλους, στην προσφορά και την ωρίμανση μας μέσα στη ζωή.

άρθρο αρχικά δημοσιευμένο για το flowmagzine.gr

 

Σταυρούλα Στυλ. Παπαδονικολάκη

Ψυχολόγος ΜΑ Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια

Τηλ. 694 7211 665

Email: info@psyathens.gr

Website: www.psyathens.gr